Keywords
mine labor
caricature
humor magazines
Türkiye
How to Cite
Abstract
This article analyses the socio-political situation of Turkish mining and mine workers through humor or caricature magazines published between 1960 and 1980 by using the corpus linguistics method. The corpus linguistics method, which is widely used in linguistics, enables qualitative data to be digitally segmented and analysed in different ways. Coal shortages, rising prices and endless queues became the defining struggles for the urban middle class, workers, civil servants and shop- keepers, giving rise to a “survival humor” that exposed class divides in fuel access.
Cartoons revealed miners’ unsafe conditions and occupational diseases and showed their powerlessness before employers. They also criticized government mining policy and patronage networks and debated the nationalization of mines and the role of foreign companies. Beyond economics, coal scarcity was portrayed as eroding traditional culture and morality, affirming humor’s enduring role as social critique.
References
Akbaba. İstanbul, Akbaba Matbaası, 1922–1977.
Altan, Çetin (1977): Tablolar-Kah kah kah… Çarşaf, 14, 30. 3. 1977, 16.
Aşçıoğlu, Reşit (1967): İngiltere Notları-Linyitten Çıkan Serinlik. Akbaba, 13, 34, 16. 8. 1967, 9.
Aşçıoğlu, Reşit (1968): İngiltere Notları. Akbaba, 15, 44, 23. 10.1968, 15.
Avni. İstanbul, Sabah Yayıncılık, 1989–1996.
Çarşaf. İstanbul, Nezih Demirkent, 1975–1992.
Emeç, Çetin (1978): Her yer karanlık. Çarşaf, 50, 6. 12. 1978, 3.
Emeç, Çetin (1978): Kolomb’un yumurtası. Çarşaf, 4, 18. 1. 1978, 3.
Es, Hikmet Feridun (1977): Şimdiki başbakanlar harika! Çarşaf, 13, 23. 3. 1977, 17.
Fırt. İstanbul, Haldun Simavi, 1976–1989.
Gırgır. İstanbul, Haldun Simavi, 1972–1993.
Hıbır. İstanbul, Gelişim Yayınları, 1989–1995.
İzgü, Muzaffer (1969a): Partinin yumurtaları. Akbaba, 16, 20, 7. 5. 1969, 4.
İzgü, Muzaffer (1969b): Zıkkımın kökü. Akbaba, 18, 2, 31. 12. 1969, 14–15.
İzgü, Muzaffer (1970): Kaynanamı Devalüe ettim. Akbaba, 19, 37, 2. 9. 1970, 4.
Limon. İstanbul, Güneş Yayınları, 1985–1991.
Nesin, Aziz (1967): Zaman Kazanmak İsteyen Adamın Hikayesi. Akbaba, 13, 51, 13. 12. 1967, 4.
Reflex. İstanbul, Gelişim Yayınları, 1989–1995.
Saygel, Vedat (1967a): Aksarayın telefonları kaçlı? Akbaba, 13, 50, 6. 12. 1967, 20–21.
Saygel, Vedat (1967b): Burada Rüşvet Sökmez. Akbaba, 13, 52, 20. 12. 1967, 14.
Saygel, Vedat (1967c): Ortalık Neden Karıştı? Akbaba, 13, 39, 20. 9. 1967, 12.
Saygel, Vedat (1968a): Bir akıl aranıyor. Akbaba, 15, 45, 30. 10. 1968, 4.
Saygel, Vedat (1968b): Küpçiz Ulan. Akbaba, 15, 31, 24. 7. 1968, 8.
Saygel, Vedat (1970): Vergiler çıkmadan. Akbaba, 19, 32, 29. 7. 1970, 4–5.
Saygel, Vedat (1971): Bugünün telefonu… Akbaba, 21, 34, 11. 8. 1971, 6.
Saygel, Vedat (1978): (Vedat Saygel’den bir öykü) Öğrenmenin yaşı yoktur. Çarşaf, 40, 27. 9. 1978, 14–15.
Türker, Nurettin (1973): Namuslu Milyoner. Akbaba, 25, 48, 14. 11. 1973, 14.
Uykusuz, Mim (1969): Kömürün Tonu 210 lira. Akbaba, 16, 4, 15. 1. 1969, 11.
Alexander, Richard (1984): British Comedy and Humour: Social and Cultural Background. Arbeiten aus Anglistik und Amerikanistik, 9, 1, 63–83.
Aviv, Efrat E. (2013): Cartoons in Türkiye – From Abdülhamid to Erdoğan. Middle Eastern Studies, 49, 2, 221–236.
Aydın, Suavi & Yüksel Taşkın (2014): 1960’tan Günümüze Türkiye Tarihi. Istanbul, İletişim Yayınları.
Bakhtin, Mikhail, (1981): The Dialogic Imagination. Austin, University of Texas Press.
Brummett, Palmira (2000): Image and Imperialism in the Ottoman Revolutionary Press 1908–1911. New York, State University of New York Press.
Cantek, Levent (2024): Şehre Göçen Eşek, Popüler Kültür, Mizah ve Tarih, Ankara, İletişim Yayınları.
Cantek, Levent & Levent Gönenç (2017): Muhalefet Defteri Türkiye’de Mizah Dergileri ve Karikatür. Istanbul, Yapı Kredi Yayınları.
Christofis, Nicos (2021): Introduction. Turkish Historical Review, 12, 108–130.
Coşgun, Kürşat (2025): Ölümünün 46. Yılında Burhan Solukçu. https://www.karikaturculerdernegi.com/emegin-cizeri-cizginin-emekcisi-burhan-solukcu- ustamizi-saygiyla-ozlemle-aniyoruz-2/ (last access: 2025-03-07).
Çavdar, Tevfik (2004): Türkiye’nin Demokrasi Tarihi. 3rd edition. Ankara, İmge Kitabevi.
Demirkol, Gökhan (2025): Gırgır. Ankara, İletişim Yayıncılık.
Demirtürk, Sinan (2015): 1960–1980 Döneminde Türkiye’de Sosyo-Ekonomik Değişimin ve Dışa Yönelişin Toplumsal Dinamikleri. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 4, 12, 155–182.
Doğan, Mustafa Görkem (2015): 1980 Sonrası Sendikal Hareket: Türkiye’de Sendikacılığın Kuğu Şarkısı. In: Çetinkaya, Y. Doğan & Öznur Mehmet Alkan (eds.): Tanzimat’tan Günümüze Türkiye İşçi Sınıfı Tarihi 1839–2014 Yeni Yaklaşımlar Yeni Alanlar Yeni Sorunlar. Istanbul, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 386–407.
Fayyad, Usama, Piatetsky, Gregory, Shapiro & Padhraic Smyth (1996): The KDD Process for Extracting Useful Knowledge from Volumes of Data. Commu- nications of the ACM, 39, 11, 27–34.
Gelekçi, Cahit (2015): 1960 Sonrası Dönemde Türkiye’de Nüfus Yapısı ve Bazı Temel Özellikleri Üzerine Tespitler. Sosyoloji Konferansları, 52, 2, 587–607.
Gürcan, Efe Can & Berk Mete (2019): The Combined and Uneven Development of Working-Class Capacities in Türkiye, 1960–2016. Labor History, 60, 3, 268–286.
Gürpınar, Doğan (2013): Düne Veda: Türkiye’de Liberalizm ve Demokratlık 1980–2010. Istanbul, Etkileşim Yayınları.
Gürpınar, Doğan & Ümit Kurt (2026): Historical Roots of Anti-Westernism in Turkey. In: Dagi, Ihsan & Ahmet Erdi Öztürk (eds.): Anti-Westernism in Turkey: Historical and Ideological Roots. Cham, Palgrave Macmillan, 13–36.
Hoşafçı, Özgür Umut (2006): Toplumsal Muhalefet ve Mizah Dergileri: Leman Dergisi, Ankara, Ankara Üniversitesi.
Kasapsaraçoğlu, Murat (2021): İki Darbe Arasındaki Dönemde Türkiye’nin Ortadoğu Politikası ve Muhalefet (1960–1980). Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi. 17, 33, 259–288.
Kayış, Yasin (2023): Tek Parti Döneminde Mizah Dergileri (1923–1945). In: Sa- yar, Vecdi (ed.): Cumhuriyet’in Mizahı 1. Izmir, İzmir Büyükşehir Belediyesi Yayınları, 67–127.
Koloğlu, Orhan (2006): Osmanlı’dan 21. Yüzyıla Basın Tarihi. Istanbul, Pozitif Yayınları.
Korkmaz, Erdal (2024): A Power Takeover in the Ottoman Empire: The Downfall of the Committee of Union and Progress in 1912. Acta Histriae, 32, 1, 105–130.
Kozanoğlu, Cem (2001): Cilalı İmaj Devri, 1980’lerden 90’lara Türkiye ve Starları. Istanbul, İletişim Yayınları.
Milliyet. İstanbul, Milliyet Gazetecilik ve Yayıncılık, 1950– Ozan, Ebru Deniz (2015): İki Darbe Arasında Kriz Sarmalı. In: Atılgan, Gökhan, Saraçoğlu, Cenk & Ateş Uslu (eds.): Osmanlı’dan Günümüze Türkiye’de Siyasal Hayat. Istanbul, Yordam Kitap, 659–746.
Öngören, Ferit (2000): Cumhuriyet’in 75. Yılında Türk Mizahı ve Hicvi. Istanbul, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Özbek, Meral (2021): Popüler Kültür ve Orhan Gencebay Arabeski. Istanbul, İletişim Yayınları.
Özdemir, Hikmet (2002): 1960–1980 Dönemi. In: Güzel, Hasan Celal (ed.): Türkler. 17. Ankara, Yeni Türkiye Yayınları, 15–47.
Özdiş, Hamdi (2010): Osmanlı Mizah Basınında Batılılaşma ve Siyaset (1870–1877). Istanbul, Libra Kitap.
Peifer, Jason Todd (2012): Can We Be Funny? Social Responsibility of Political Humor. Journal of Mass Media Ethics, 27, 4, 263–276.
Pelt, Mogens (2023): Opening Pandora’s Box: The 1960 Military Coup d’ Étad. In: Zürcher, Eric J. & Alp Yenen (eds.): A Hundred Years of Republican Turkey, A History in a Hundres Fragments. Leiden, Leiden University Press, 241–247.
Soylu, Perihan Ünlü & Özlem Yaktı (2012): Devletçiliğe Yönelmede Bir Köşe Taşı: Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı. History Studies: Tribute to Prof. Dr. Enver Konukçu, 365–379.
Topuz, Hıfzı (1985): 50 Yılın dünya Karikatürü 1935–1985. Istanbul, Milliyet Sanat Dergisi Eki.
Turan, Ömer (2021): The ‘68 Movements Around the World and in Türkiye: One Movement or Many? Turkish Historical Review, 12, 131–156.
Yıldırmaz, Sinan (2019): Toplumsal Tarih Çalışmaları. Istanbul, Libra Kitap.
Zürcher, Erik J. (2004): Turkey, A Modern History. London – New York, I. B. Tauris.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.