Abstract
This article examines the role of newcomers in Maribor during the early eighteenth century through an analysis of 401 marriages recorded between 1700 and 1748 in the Parish of St John the Baptist. At least one spouse in each of these documented marriages originated from outside Maribor (including ar- rivals from German-speaking Styria, from Carinthia and Carniola, as well as nearby towns and villages). The study shows strong evidence that in-migration via marriage was vital for Maribor’s demographic and economic recovery after the late seventeenth-century plague. Newcomers often married into established local families, particularly those of guild masters and artisans, swiftly obtaining burgher status and guild membership. Marriage functioned as a key integration mechanism that transformed ‘outsiders’ into ‘insiders’ and helped replenish skilled labour in the town. The findings highlight that Maribor depended on a constant influx of migrants to sustain its population and craft industries, as was typical of many pre-industrial towns where deaths outpaced births. Through quantitative analysis of marriage registers and illustrative case studies, the article contributes new insights into early modern urban mobility, showing how socially sanctioned institutions like marriage facilitated the integration of migrants into urban society.
References
Augel, Johannes (1971): Italienische Einwanderung und Wirtschaftstätigkeit in rheinischen Städten des 17. und 18. Jahrhunderts. Bonn, Röhrscheid.
Bade, Klaus J. (2000): Europa in Bewegung: Migration vom späten 18. Jahrhun- dert bis zur Gegenwart. Munich, C.H. Beck.
Bade, Klaus J. & Jochen Oltmer (2003): Zwischen Aus- und Einwanderungsland: Deutschland und die Migration seit der Mitte des 17. Jahrhunderts. Zeitschrift für Bevölkerungswissenschaft, 28, 2, 799–842.
Boone, Marc & Maarten Prak (eds.) (1996): Statuts individuels, statuts cor- poratifs et statuts judiciaires dans les villes europénnes (moyen âge et temps modernes). Leuven, Garant.
Clark, Peter (2012): Bert De Munck and Anne Winter, eds. Gated Communities? Regulating Migration in Early Modern Cities. Farnham: Ashgate Publishing Limited, 2012. xiii + 294 pp. $134.95. ISBN: 978–1–4094–3129–9. Renais- sance Quarterly, 65, 4, 1193–1194.
Curk, Jože (1985): Viri za gradbeno zgodovino Maribora do 1850. Maribor, Pokra- jinski arhiv Maribor.
Curk, Jože (1986): Mariborski gradbeniki v času baroka in klasicizma. Časopis za zgodovino in narodopisje, 57 = NV 22, 2, 289–316.
Curk, Jože (2002): O prebivalstvu Maribora med sredinama 18. in 19. stoletja. Studia Historica Slovenica, 2, 1, 43–78.
De Munck, Bert & Anne Winter (eds.) (2012): Gated Communities? Regulating Migration in Early Modern Cities. Farnham, Ashgate.
Epstein, Stephan R. (1998): Craft Guilds, Apprenticeship, and Technical Change in Preindustrial Europe. The Journal of Economic History, 58, 3, 684–713.
Ergaver, Angelika (2024): Conference Report on Facing Foreigners in Urban Early Modern Europe: Legislation, Deliberation, Practice, 27–29 November 2024, Maribor. Acta Histriae, 32, 4, 687–694.
Erickson, Louise Amy & Ariadne Schmidt (2023): Migration. In: Macleod, Ca- triona, Shepard, Alexandra & Maria Ågren (eds.): The Whole Economy: Work and Gender in Early Modern Europe. Cambridge, Cambridge University Press, 164–199.
Fahrmeir, Andreas (2007): Citizenship: The Rise and Fall of a Modern Concept. New Haven – London, Yale University Press.
Friedrichs, Christopher (1979): Urban Society in an Age of War: Nördlingen, 1580–1720. Princeton, Princeton University Press.
Golec, Boris (2003): Regionalne razlike v jezikovni podobi prebivalstva slovenskih celinskih mest med 16. in 18. stoletjem. Zgodovinski časopis, 57, 1, 23–38.
Grahornik, Matjaž (2025): Epidemija kuge na Štajerskem v letih 1679–1683. In: Keber, Katarina (ed.): Epidemije in zdravstvo v interakciji. Epidemije kot jav- nozdravstveni problem v slovenskem prostoru od epidemij kuge do 20. stoletja. Ljubljana, Založba ZRC SAZU, 155–183.
Hozjan, Andrej (2002): Mariborsko prebivalstvo do srede 18. stoletja. Studia Historica Slovenica, 2, 1, 11–41.
Hozjan, Andrej (2006): Mariborsko mesto med 16. in 18. stoletjem. Studia His- torica Slovenica, 6, 2–3, 309–324.
Hozjan, Andrej (2019): Spoznanja o obrtno-poklicnih strukturah v mestu Maribor in v bližnji okolici po sredini 18. stoletja (1754–1764). In: Agičić, Damir, Petrić, Hrvoje & Filip Šimetin Šegvić (eds.): Zbornik Drage Roksandića. Zagreb, FF Press, 589–606.
Hozjan, Andrej (2024): Upravni prostor škofije Ljubljana na spodnjem Štajerskem v prvem terezijanskem župnijskem štetju duš leta 1754. Studia Historica Slovenica, 24, 1, 11–40.
Jurič, Tamara (2020): STRAUB, Jožef. Obrazi slovenskih pokrajin (spletni biografski leksikon). https://www.obrazislovenskihpokrajin.si/oseba/straub- jozef/ (last access: 2025-03-03).
Kaufhold, Karl-Heinz (1980): Das Handwerk der Stadt Hildesheim im 18. Jahr- hundert: eine wirtschaftsgeschichtliche Studie. Göttingen, Schwartz.
Koropec, Jože (1991): Mariborski grajski zemljiški gospostvi. In: Curk, Jože, Hartman, Bruno & Jože Koropec (eds.): Maribor skozi stoletja. Razprave I. Maribor, Obzorja, 1991, 73–146.
Kostanjšek Brglez, Simona & Boštjan Roškar (2019): Jožef Hoffer ter Filip Jakob in Jožef Straub: izhodiščne raziskave o sodelovanju med arhitektom in kiparjema. Umetnostna kronika, 62, 3–14.
Leeb, Rudolf, Liebmann, Maximilian, Scheibelreiter, Georg & Peter G. Trop- per (2003): Geschichte des Christentums in Österreich: Von der Spätantike bis zur Gegenwart. Vienna, Ueberreuter.
Lucassen, Jan & Leo Lucassen (2014): Gewinner und Verlierer: Fünf Jahrhun- derte Immigration – eine nüchterne Bilanz. Münster, Waxmann.
Mlinarič, Jože (1978): Župnija sv. Janeza Krstnika v Mariboru pod jurisdikcijo salzburške nadškofije: XII. stoletje – 1786. In: Ožinger, Anton (ed.): Zbornik ob 750-letnici mariborske škofije: 1228–1978. Maribor, Mariborski škofijski ordinariat, 120–193.
Mlinarič, Jože (1987): Župnije na slovenskem Štajerskem v vizitacijskih zapisnikih arhidiakonata med Dravo in Muro: 1656–1774. Ljubljana, Teološka fakulteta – Inštitut za zgodovino Cerkve.
Mlinarič, Jože (1991a): Maribor od začetkov do sredine 18. stoletja. In: Curk, Jože, Hartman, Bruno & Jože Koropec (eds.): Maribor skozi stoletja. Razprave I. Maribor, Obzorja, 147–194.
Mlinarič, Jože (1991b): Župnija sv. Janeza Krstnika v Mariboru do jožefinske dobe. In: Curk, Jože, Hartman, Bruno & Jože Koropec (eds.): Maribor skozi stoletja. Razprave I. Maribor, Obzorja, 451–479.
Mlinarič, Jože (2002): Gradivo za zgodovino Maribora. Zv. 27, Mariborska župnija sv. Janeza Krstnika, Poročna knjiga: 1700–1748. Maribor, Pokrajinski arhiv Maribor.
Mlinarič, Jože (2003): Gradivo za zgodovino Maribora. Zv. 28, Mariborska župnija sv. Janeza Krstnika, Mrliška knjiga: 1664–1762. Maribor, Pokrajinski arhiv Maribor.
Mlinarič, Jože (2006): Župnija sv. Janeza Krstnika v Mariboru v srednjem veku. Studia Historica Slovenica, 6, 2–3, 297–308.
Moch, Leslie Page (2011): Internal Migration Before and During the Industrial Revolution: the Case of France and Germany. European History Online (EGO). https://www.ieg-ego.eu/mochl-2011-en (last access: 2025-03-14).
Oman, Žiga (2018): Reformacija na Ptuju: prispevek k zgodovini zgodnjenovoveških evangeličanskih skupnosti v slovenskem Podravju. Kronika, 66, 1, 23–42.
Oman, Žiga (2020): Protestantske skupnosti slovenskega Podravja v 17. stoletju skozi problematiko medkonfesionalnega sobivanja: primer Maribora in Ptuja. In: Kočevar, Vanja (ed.): Tridesetletna vojna in Slovenci: evropski konflikt in slovenski prostor v prvi polovici 17. stoletja. Ljubljana, Založba ZRC, ZRC SAZU, 319–357.
Oman, Žiga (2023): Za pest češenj – maščevanje za zasedbo Plumberka. Primer medstanovske sovražnosti na Štajerskem v poznem 17. stoletju. Annales, Series Historia et Sociologia, 33, 2, 273–286.
Pörtner, Regina (2001): The Counter-Reformation in Central Europe: Styria 1580–1630. Oxford, Oxford University Press.
Prak, Maarten, Crowston, Clare, De Munck, Bert, Kissane, Christopher,
Minns, Chris, Schalk, Ruben & Patrick Wallis (2018): Access to the Trade: Monopoly and Mobility in European Craft Guilds, 17th and 18th Centuries. Economic History Working Paper No. 282. London, Department of Economic History – London School of Economics and Political Science.
Ravnikar, Tone (2023): Maribor v 13. stoletju. 3. del: mesto in njegovi meščani. Studia Historica Slovenica, 23, 3, 611–638.
Resman, Blaž (1998): Kipa frančiškanskih svetnikov v Šiški – Straubova ali Robbova? Acta historiae artis Slovenica, 3, 51–72.
Semlič Rajh, Zdenka, Oman, Žiga & Lučka Mlinarič (2012): Maribor: mesto, hiše, ljudje: stavbna zgodovina starega mestnega jedra med sredino 18. stoletja in letom 1941. Maribor, Pokrajinski arhiv Maribor.
Van Zanden, Jan Luiten & Maarten Prak (2006): Towards an Economic Inter- pretation of Citizenship: the Dutch Republic Between Medieval Communes and Modern Nation-states. European Review of Economic History, 10, 2, 111–145.
Vidmar, Polona (2009): Liturgična oprema mariborske stolnice. In: Stanislav Lipovšek (ed.): Mariborska stolnica ob 150. obletnici Slomškovega prihoda v Maribor. Maribor, Slomškova družba, 229–265.
Vischer, Georg Matthäus (1681): Topographia Ducatus Stiriae: Das ist: Eigen- tliche Delineation und Abbildung aller Städte, Schlösser, Marcktfleck, Lust- gärten, Probsteyen, Stiffter, Clöster und Kirchen, so es sich im Herzogthumb Steyrmarck befinden. Graz, Johann Bitsch.
Vrišer, Sergej (1957): Mariborski baročni kiparji. Zbornik za umetnostno zgodovino, 4, 71–130.
Walker, Mack (1971): German Home Towns: Community, State, and General Estate, 1648–1871. Ithaca (NY), Cornell University Press.
Wallis, Patrick, De Munck, Bert, Crowston, Clare, De Kerf, Raoul, Hoogen- boom, Marcel, Kissane, Christopher & Maarten Prak (2015): Barriers to Citizenship and Trades in Early Modern Europe. Final draft of bEUcitizen Working Paper. https://www.uu.nl/sites/default/files/formal-and-informal- barriers-to-citizenship-and-trades-deliverabl.pdf (last access: 2025-04-04).
Weber, Klaus (2022): Arbeits- und Wirtschaftsmigrationen in der Frühen Neuzeit. European History Online (EGO). https://www.ieg-ego.eu/weberk-2022-de (last access: 2025-03-02).
Zgonik, Mavricij (1991): Geografsko okolje kot sooblikovalec zgodovinskega razvoja Maribora. In: Curk, Jože, Hartman, Bruno & Jože Koropec (eds.): Maribor skozi stoletja. Razprave I. Maribor, Obzorja, 13–37.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

